Pnącza

Pnącza ogrodowe to grupa roślin posiadająca wiele zalet; z reguły nie potrzeba zbyt wiele miejsca aby je zasadzić a do tego ich siła wzrostu jest duża. Są nie tylko dekoracyjne ale i użyteczne: doskonale sprawdzają się jako żywy parawan gdzy chcemy coś zasłonić lub odgrodzić.

Cześć pnączy potrzebuje podpór

Niektóre pnącza potrzebują podpór wokół których mogą się okręcać. Pnącza takie wspinają się wykorzystując pędy wierzchołkowe, które wykonując ruchy krążące owijają spiralnie niezbyt grube podpory takie jak sitki ogrodzeń, kraty czy paliki. Są to pnącza wijące się. Inaczej radzą sobie pnącza czepne, które przyczepiają się do podpór wykorzystując organy czepne takie jak wąsy czy korzenie czepne. Te pnącza doskonale wspinają się po murach i innych powierzchniach nie potrzebując dodatkowych podpór.

Większośc pnączy ma przeciętne wymagania glebowe ale są też wyjątki; na przykład róże pnące czy powojniki. Warto jednak ze względu na to że często sadzi się pnącza przy domach czy ogrodzeniach, gdzie ziemia jest dość marna, wysuszona i z resztkami gruzu, przed posadzeniem roślin przygotować glebę. Wystarczy wykopać nieco większy dołek i wypełnić go ziemią kompostową lub odpowiednią ziemią ze sklepu ogrodniczego.

Jednoroczne rośliny pnące nadają się szczególnie do szybkiego zazieleniania ścian, płotów, ogrodzeń czy altan lub pergoli. Sadzonki pnaczy jednorocznych najlepiej wysiać pod koniec lutego i hodować w domu. Takie rośliny szybciej będą się rozrastały na wiosnę.
Wieloletnie pnącza doskonale nadają się do tworzenia żywych ścian czy parawanów, mogą być ozdobą pergoli lub zasłaniać nieciekawe miejsca w ogrodzie. Potrzeba jednak często kilku lat aby dostatecznie się rozrosły, dobrze się prezentowały i osłaniały. Zanim to nastąpi można je uzupełnić pnącymi roślinami jednorocznymi, które w ciągu jednego okresu wegetacyjnego stworzą zieloną ścianę. Jeżeli pnącze jednoroczne silnie rośnie (np. fasola wielokwiatowa, tunbergia czy wilec) i ma tendencję do zagłuszania pnącza wieloletniego to lepiej uprawiać pnącze jednoroczne w pojemniku ustwionym w pobliżu pnącza wieloletniego. Wtedy rośliny nie będą z sobą konkurować w dostępie go substancji odżywczych i wody.

Najpopularniejsze pnącza jednoroczne:

Wilec purpurowy - do obsadzania ogrodzeń, murów czy altan do wysokości 2-3 m. Wilce kwitną od lipca do pierwszych przymrozków wypuszczając duże lejkowate kwiaty. Barwy kwiatów są nie tylko purpurowe ale karminoworóżowe, filetowoniebieskie, białe lub szafirowe. Ulistnienie wilca jest też efektowne: duże liście o sercowatym kształcie. Wilce pną się owijając swe cieńkie łodygi wokół podpór. Roślina lubi żyzną glebę i słoneczne stanowisko.Więcej informacji... 

Fasola wielokwiatowa - dorasta do 4 m.wysokości. Nasiona fasoli wysiewa się na miejsca stałe w połowie maja; po wiosennych przymrozkach. Kwiaty są najczęściej ceglasto-czerwonym ale mogą być też białe lub czerwono-białe. Kwitnie od lipca do września. Fasola rośnie szybko owijając się wokół podpór, ma małe wymagania; wystarczy jej średnio żyzna i wilgotna gleba. Daje dużo masy zielonej.Więcej informacji... 

Groszek pachnący - możemy go użyć chcąc stworzyć w ogrodzie wonną i kolorową ścianę. Groszek pnie się po podporach do wys. 150 cm, wydając od czerwca do sierpnia pachnące kwiaty o lekkiej "motylkowej" budowie i "cukierkowych" barwach. Roślina wymaga gleby żyznnej, pulchnej, średnio wilgotnej i słonecznego stanowiska. Wysiewa się go w pierwszych dniach kwietnia wprost do gruntu. Nadaje się na balkony i tarasy. więcej informacji... 

Chmiel ozdobny - jego pędy pną się doskonale po rozciagnietych drutach, siatkach lub rusztowaniach drewnianych czy metalowych. Dorasta do 5 m. wysokości a rośnie w szybkim tempie: nawet do pół metra na tydzień. Jest łatwy w uprawie nawet dla początkującego ogrodnika. Najlepiej rośnie w pełnym słońcu lub półcieniu i nie ma specjalnych wymagań co do gleby.

Tunbergia oskrzydlona - zwana też czasem czarnooką Zuzanną. Właściwie jest to pnącze wieloletnie ale w naszym klimacie potrzebuje pomieszczenia do zimowania. Znacznie łatwiej uprawiać ją jako roślinę jednoroczną tym bardziej że dobrze kiełkuje i rośnie bardzo szybko. Ozdobą tego pnącza są liczne kwiaty, żółte lub rzadziej pomarańczowe z czarnym oczkiem. Kwitnie od czerwca do października. Lubi ciepłe, słoneczne miejsca, powinna być regularnie podlewana i nawożona. więcej informacji... 

Pnącza wieloletnie łatwe w uprawie:

Najpopularnieszym pnączem wydaje się być bluszcz pospolity - łatwy w uprawie, nadaje się do miejsc mocno zacienionych, może rosnąć przy północnej ścianie budynku lub pod drzewami, tam gdzie nie chce rosnąć trawa. Bluszcz to pnącze o liściach zimnozielonych; jego pędy przyczepiają się do murów, drzew i wszystkiego co stanie na jego drodze za pomocą korzeni przybyszowych, które silnie wrastają w szczeliny. Nadmiar pędów bluszczu porastającego drzewo należy usuwać aby nie doprowadzić do zaduszenia drzewa. Bluszcz jest odporny na niekorzystne warunki, lubi ziemię próchniczą, wapienna, umiarkowanie wilgotną. Bardziej wrażliwe na niskie temperatury sa odmiany o pstrych i plamistych liściach. Bluszcz rozmnaża się wegetatywnie za pomocą sadzonek, które łatwo się ukorzeniają. Wiecej informacjii... 

Winobluszcz pięcolistkowy - to kolejne bardzo popularne pnącze nazywane też czasem dzikim winem. Potrzebuje podpór do pięcia się w górę, w krótkim czasie osiągając spore rozmiary. Najbardziej dekoracyjną częścią rośliny są liście składające się z pięciu, złożonych dłoniasto, podłużnych listków. Szczególnie efektowne są liście winobluszczu pięciolistkowego jesienią zmieniając barwę na różne odcienie czerwieni - od jasnokoralowej do ciemnej purpury. Kwiaty są drobne i niepozorne, bardziej dekoracyjne są czerne owoce. Zwisające pędy winobluszcza nadają się do obsadzania ścian domów, pergoli czy siatek ogrodzeniowych. Dobrze znosi warunki miejskie, może rosnąć w uboższych i suchych glebach. więcej infromacjii...

Winobluszcz trójklapowy - bardzo dobrze przyczepia się do ścian drewnianych i murów z cegły lub betonowych. Potrafi wspinać się bardzo wysoko, nawet do 20m. Może być wykorzystywany do przykrycia nieciekawych elementów otoczenia bo po pewnym czesie dość dokładnie je zasłoni. Na murach ustawiają się dachówkowato, klapami liści do dołu tworząc czasem dość zwartą powierzchnię. Elementem ozdobnym winobluszcza trójklapowego są liście: pojedyńcze o trzech trójkątnych klapach, o gładniej powierzchni, ciemnozielone i błyszczące. Jesienią pięknie się przebarwiają przybierając stopniowo barwę najpierw pomarańczową, potem ceglastą a na końcu ciemoczerwonego wina. Winobluszcz trójklapowy jest odporny na dym i kurz miejski ale trochę mniej odporny na mrozy - lepiej kupić roślinę szczepioną na winobluszczu pięciolistkowym i nie sadzić go przy połundniowych ścianach budynków, gdzie szkodzą mu zbyt duże wahania temperatury w ciągu dnia i nocy.zobacz 

Wiciokrzewy - są znane i uprawiane na całym świecie. Nadają się do obsadzania bramek, pergoli czy trejaży. Mogą rosnąć też przy domu ale wymagają dodatkowych podpór. Dość dobrze znoszą nasze zimy i mogą rosnąć w prawie każdej glebie ale jakość gleby ma wpływa na obfitość wydawanych kwiatów. Nie szkodzi im zanieczyszczone powietrze miejskie. Stanowisko powinno być słoneczne. Kwitnące wiciokrzewy pieknie pachną.
Wiciokrzew pomorski dorasta nawet do 6 m. Kwitnie w maju i czerwcu zmieniając barwę kwiatów z biało-różowej lub żółtawo-białej na żółtą pod koniec kwitnienia. Dekoracyjne są również czerwone owoce rośliny. Wymaga żyznej i wilgotnej gleby i słonecznego stanowiska.więcej infromacjii... 

Wiciokrzew japoński - rośnie dość szybko, znosi dobrze pełne nasłonecznienie jak i lekki półcień. Może rosnąc w prawie każdej glebia . Ma płytki system korzeniowy, który może ulec przesuszeniu podczas długiej suszy - należy pamiętać wtedy o systematycznym podlewaniu.

Rdest Auberta - zasługuje na uwagę ze względu na takie cechy jak: wytrzymałość na warunki miejskie, upały i suszę. Jest to pnącze szybko rosnące i dające sporą masę kwiatów; białych, bardzo drobnych, zebranych w duże luźne wiechy. Kwitnie od czerwca aż do mrozów. W czasie ostrych zim może przemarzać ale po przycięciu w krótkim czasie wydaje nowe pędy. Rdest Auberta osiąga wysokość 10-15 m. a jego cieńkie i elastyczne pędy owijają się wokół podpór dając dużą masę zieleni i kwiatów. Nadaje się do obsadzania ogrodzeń, dużych altan i pergoli.więcej informacji... 

Pnącza wieloletnie trochę trudniejsze w uprawie:

Powojniki - to jedne z najpiekniejszych pnączy ogrodowych; potrzebuje niewiele miejsca a kwitnie, od czerwca, wręcz imponujaco. Najłatwiejsze w uprawie są odmiany powojnika włoskiego - są wytrzymale na mróz bardziej odporne na różne choroby nękajace powojniki. Powojnik włoski może rosnąć zarówno w głębokim cieniu jak i w pełnym słońcu ale wtedy powinno utrzymywać się glebę w stanie wilgotnym np. przez ściółkowanie. Dolne pędy powojnika powinny być zacienione; w tym celu najlepiej posadzić w poblizu pnącza niski krzew. Najlepsze miesiace na sadzenie powojnikow tp sierpień, wrzesień i październik..zobacz 

Róże pnące - można uprawiać zarówno w dużych ogrodach jak i małych ogródkach, prowadząc po pergolach lub łukach albo sadząc przy ścianach budynków. Kwitnące pędy róż mogą tworzyć kilku metrowe girlandy obsypane tysiącem kwiatów. Róże pnące wspinają się bez użycia korzeni czepnych, co powoduje że muszą być podwiązywane do podpór. Najlepiej używać do tego celu tasiemek, podwiązywać nie za mocno aby nie zmiażdżyć pędów. Aby uzyskać najbujniejsze kwitnienie należy będy prowadzić poziomo. Najodpowiedniejsza gleba do uprawy róż pnących powinna mieć dużą zawartość próchnicy. Stanowisko słoneczne ale nie należy sadzić ich przy ścianach południowych, które w słoneczne dni się nagrzewają, tworząc dogodne warunki do rozwoju szkodników (np. mszyc).Dobrym towarzystwem dla róż pnących są wielkokwiatowe odmiany powojnika. Więcej informacji... 

Milin amerykański - pnącze bardzo efektowne ale wymagające szczególnej uwagi. Kwitnie bardzo długo bo od lipca do wczesnej jesieni.
Kwiaty w kształcie trąbki o ceglastoponarańczowym, ognistoczerwonym lub żółtopomarańczowym kolorze. Warto je mieć w ogrodzie mimo, że jest wrażliwe na mróz, potrzebuje ciepłego i zacisznego stanowiska orza żyznej i próchniczej gleby, odpowiednio wilgotnej i zdrenowanej. Wymaga nawożenia. Pnacze to słabo się wije ale ma korzenie czepne. Warto je podwiązywać a glebę wokoło rośliny wyściółkować. Więcej informacjii...

Cięcia drzew i krzewów

Jednym z podatawowych zabiegów ogrodniczych, które musi wykonać od czasu do czasu właściciel ogrodu czy działki jest cięcie drzew i krzewów. Większość gatunków drzew i krzewów wymaga do dobrego wzrostu, kwitnienia czy owocowania regularnego cięcia. Każdy gatunek roślin wymaga odpowiedniej pory cięcia (zobacz kalendarz cięcia drzew i krzewów). Nie bez znaczenia jest też pogoda - jeśli cięcie wykonywane jest wiosną lub jesienią, to należy wybrać dzień suchy, słoneczny i ciepły a latem nie przeprowadzać tego typu zabiegów w czasie upałów.

Narzędzia niezbedne przy zabiegach cięcia drzew i krzewów:

Narzędziem podstawowym jest sekator - zwykły lub o przedłużonych ramionach. Poza tym na wyposażeniu powinny znajdować się piłki oraz różnego rodzaju noże. Narzędzia używane przy cięciu powinny być dobrze naostrzone, wyczyszczone i odkażone. Do odkażania można użyć denaturatu. Większe rany powstałe po cięciu powinny być zabezpieczone środkiem do zasmarowywania ran (Funaben 3, Santar SM, Tervanol, Lac Balsam lub farba emulsyjna z 2% dodatekiem Funabenu 4, Fundazolu, Topsinu lub Miedzianu 50). Środki te ułatwiają gojenie ran powstałych po cieciu oraz zawierają składniki bakterio i grzybobójcze.

Jak należy przeprowadzać cięcie:

Cieńkie gałęzie zawsze przycina się nad pąkiem - zewnętrznym jeśli gałąź rośnie pionowo (pąk ma być skierowany od pnia na zewnątrz po to by roślina rosła na zewnątrz) lub nad pąkiem górnym jeśli mamy do czynienia z gałązka rosnącą poziomo. Jako narzędzia używa się sekatora.
Grubsze gałęzie tnie się przy pomocy piłki. Miejsce cięcia - tuż przy zgrubieniu u nasady ( na tzw. obrączkę) lub pozoztawiając kilkucentymetrowy kawałek (na tzw. czop lub pieniek). Cięcie na pieniek zaleca się dla wiśni, czereśni, śliw czy jabłoni. Rany po cięciu należy wyrównać i oczyścić ostrym nożem a następnie zabezpieczyć odpowiednim środkiem.

Sposoby przycinania:

Przycinanie sadzonek - przeprowadza się wtedy gdy trzeba zasadzić roślinę z gołymi korzeniami. Należy gładko przyciąć korzenie a część nadziemną przyciąć tak by została zachowana równowaga między korzeniami i pędami rośliny.
Cięcie formujące - przeprowadza się u młodych drzew owocowych. Ma na celu wytworzenie mocnego pnia i dobrze oświetlonej,silnej korony, zdolnej utrzymać ciężar owoców. Takie ciecie przeprowadza się wczesną wiosną.
Cięcie prześwietlające - usuwa się pędy chore, suche ip połamane lub rosnące do środka krzewu.
Cięcie odmładzające - stosuje się dla starszych roślin i ma na celu poprawienie wyglądu rośliny i pobudzenie jej do kwitnienia. Wycina się część starych pędów a z najbardziej dorodnych młodych pędów tworzy nowy pokrój rośliny. Wykonanie tego zabiegu warto czasem powierzyć doświadczonemu ogrodnikowi.

Cięcie krzewów zimnozielonych:

Jeśli chodzi o cięcie to jest to grupa roślin, którą przycina się sporadycznie (oprócz cisa).
Większość krzewów iglastych wymaga (i toleruje) tylko drobne zabiegi tego typu. Przycina się przede wszystkim gałęzie uschnięte, połamane, chore lub przemarznięte. Bardziej przycina się tylko te rośliny, którym celowo chcemy nadać jakiś kształt.
Zimnozielone krzewy liściaste wymagają przycięcia tylko w wypadku poważnych uszkodzeń. Krzewy rododendronów można odmłodzić przycinając pojedyńcze pędy (na początku kwietnia).

Cięcie krzewów ozdobnych zrzucajacych liście:

To już nieco trudniejsza sztuka, ale warto ciąć krzewy bo przycinane rośliny obficiej kwitną i mają lepszy pokrój. Krzewy ozdobne zrzucające liście dzieli się na dwie grupy:

Krzewy wczesnokwitnące - takie jak forsycja, pigwowiec, wiśnia czy migdałek tworzą pąki kwiatowe jesienią, w związku z czym obcina się je po zakończeniu kwitnienia, wiosną, skracając długie pedy od 1/2 do 1/4 długości. Przycinanie tych krzewów przed kwitnieniem mogłoby spowodować, że roślina w ogóle nie zakwitnie! Ewentualnie można przerzedzić krzew.
Wierzba iwa - aby utrzymać ładny pokrój rośliny, należy ją regularnie przycinać. Cięcie wykonać zaraz po kwitnieniu (koniec kwietnia, początek maja), skracając pędy do 1/4 długości. Jeżeli przycinamy formę szczepioną to skrócić pędy do 1/3 długości.
Forsycja wymaga corocznego cięcia po przekwitnieniu (maj). Odcina się 2/3 długości kwitnących pędów. Nie przycinana forsycja ogołaca się od dołu i słabiej kwitnie.
Krzewy i drzewka migdałka należy przycinać dość rzadko - co 3-4 lata i nie za mocno bowiem kwiatki zakwitają na całej długości pędu.
U roślin szczepionych trzeba też starannie wycinać pędy wyrastające z podkładki (zwykle proste i cieńkie), które szpecą i osłabiają roślinę.
Przycinanie krzewów lilaka należy przeprowadzać zaraz po przekwitnięciu; zawiązane nasiona osłabiają i szpecą roślinę. Odrosty korzeniowe lilaka należy systematycznie wycinać by nie osłabiać rośliny.
Porzeczki krwiste wymagają ciecia - wycinamy pędy czteroletnie i starsze. Ciecie należy wykonać wczesną wiosną, miejsce cięcia nisko przy ziemi.
Tamaryszki przycina się po przekwitnięciu (czerwiec). Co kilka lat wskazane jest silne przycinanie odmładzające - roślina będzi obficiej kwitła i miała lepszy pokrój. Przemarznięte krzewy tamaryszka należy przyciąć się przy ziemi w marcu; wypuszczą po tym zabiegu nowe pędy.
Krzewuszka cudowna nie wymaga regularnego cięcia ale dobrze jest co 2-3 lata krzew nieco poprzycinać. Cięcie wykonuje się po przekwitnięciu.

Krzewy kwitnące latem i jesienią - np. hortensja, pięciornik lub budleja - kwitną na tegorocznych przyrostach. Przycina się je wczesną wiosną, gdy minie już ryzyko silnych mrozów.
Cięcie róż - co prawda róże to też krzewy ale ich cięcie wymaga osobnego omówienia. Cięcie róż to zabieg trochę bardziej skomplikowany niż w przypadku innych krzewów, przede wszystkim dlatego że różne typy róż różnie się tnie. Wczesną wiosną po rozgarnięciu kopczyków wycina się pędy uszkodzone i porażone przez choroby. Ciecie główne przeprowadza się w kwietniu w okresie po ostatnich mrozach ale przed wytworzeniem nowych pędów. Regularnego cięcia wymagają róże wielkokwiatowe - od tego zależy ich kwitnienie. Zabieg przeprowadzamy corocznie, zaraz po odkryciu krzewów. Usuwamy pędy słabe lub uszkodzone wycinając je sekatorem u nasady. Pozostałe pędy skracamy o nieco mniej niż połowę. Należy stosować zasadę, że im silniej rośnie krzew, tym mniej skaracmy pędy. Na krzewach silniej rosnących zotawiamy od 6 do oczek a przy słabiej rosnących od 2 do 4 oczek. Miejsce cięcia powinno znajdować się nie dalej niż pół cm nad oczkiem skierowanym na zewnątrz korony. Ciąć lekko ukośnie. Cięcie wpływa na wielkość i ilość kwiatów oraz porę kwitnienia. Róże o silnie skróconych pędach zakwitają później ale ich kwiaty są większe i osadzone na mocnych, długich pędach. Kwiaty krzewów róż słabiej skróconych zakwitną wcześniej. Krzewy będą miały więcej kwiatów ale będą one drobniejsze a łodygi będą słabsze i krótsze.
Przy cięciu róż wielokwiatowych (rabatowych) na każdym pędzie zostawia się jednakową ilość oczek tzn. od 2 do 6. Słabych pędów nie wycinać.
Cięcie róż krzaczastych nie jest konieczne ale co jakiś czas można wyciąć przy ziemi zbyt gęste lub stare pędy i ukształtowac nieco krzew. Podobnie postępuje się z różami pnącymi, parkowymi i dzikimi.
Róże okrywowe nie wymagają regularnego cięcia - usuwa się jedynie stare i zdziczałe pędy. Późną jesienią przycina się tylko pędy chore i lekko podcina najdłuższe gałązki.
Milin amerykański - usuwa się pędy przemarznięte i suche. Należy też skrócić pędy zeszłoroczne, na których były kwiaty. Zabiegi te należy przeprowadzać wczesną wiosną. Cięcie rośliny powoduje obfitsze kwitnienie.

Krzewy owocowe

Porzeczki i agrest tnie się wczesną wiosną wycinając w całości starsze pędy a zostawiając młode i silne. Maliny i jeżyny przycina się po zbiorach usuwając w całości pędy, które owocowały oraz słabe i chore.

Drzewa owocowe

Luty, marzec - cięcie formujące młodych drzew (patrz powyżej). Jeśli chodzi o większe, uformowane drzewa, to ciecie polega na usunięciu gałęzi chorych lub połamanych oraz zacienijących się nawzajem lub zacieniających dojrzewające owoce.
Terminy cięcia drzew owocowych:
Tzw.gatunki ziarnkowe czyli grusze czy jabłonie tnie się wiosną.
Gatunki pestkowe np. wiśnie czy czereśnie tnie się w sierpniu po zakończeniu zbiorów. Brzoskwinie owocują na pędach dwuletnich i dlatego wszystkie gałązki, z których zebrane zostały owoce należy przyciąć o połowę.

Kalendarz cięcia drzew i krzewów

LUTY - pod koniec lutego (jeśli pogoda pozwala) można ciąć krzewy porzeczki i agrestu. Wycina się pędy chore i uszkodzone. Jeśli pogoda pozwala to pod koniec lutego można przeprowadzac cięcie formujące młodych drzew owocowych.
MARZEC - cięcie krzewów porzeczki i agrestu. Należy wyciąć w całości najstarsze pędy pozostawiając silne i zdrowe młode pędy rośliny. Resztę młodych pędów też lepiej usunąć. Wczesną wiosną wykonuje się cięcie formujące młodych drzew owocowych. Cięcie główne gruszy, jabłoni i pigwy.
KWIECIEŃ - cięcie ozdobnych krzewów zimnozielonych oraz cięcie główne róż.
MAJ - przycinanie krzewów ozobnych wcześnie kwitnących. Przycina się też krzewinki wrzośców.
CZERWIEC - cięcie krzewów ozdobnych zrzucających liście na zimę takich jak lilak(bez) czytamaryszek. Przycina się też pędy róż powtarzających kwitnienie (2 oczka poniżej kwiatostanu) aby pobudzić roślinę do ponownego kwitnienia.
LIPIEC - cięcie prześwietlające jabłoni - usuwa się drobne zewnętrzne gałęzie zacieniajace dojrzewające owoce.
SIERPIEŃ - cięcie główne drzew pestkowych oraz cięcie prześwietlajace jabłoni (podobnie jak w lipcu). W sierpniu przycina się żywopłoty z roślin iglastch. Sierpień jest ostatnim miesiącem cięcia iglaków. Cięcie malin porzeczek i agrestu, skracanie pędów bocznych jeżyn.
WRZESIEŃ - w dalszym ciągu można przcinamy maliny i jeżyny. Pod koniec lata można ciąć też drzewa ozdobne takie jak brzozy, klony kasztanowce i wiązy. Jest to też odpowiednia pora na przycięcie orzechów włoskich.
PAŹDZIERNIK - lekkie przycięcie pędów róż (patrz cięcie róż), można jeszcze ewentualnie porzeczki, maliny agrest i jeżyny. I na tym kończy się kalendarz cięć drzew i krzewów.
LISTOPAD - Można wykonać jeszcze ostatnie cięcia pielęgnacyjne. Pod koniec listopada należy przyciąć piękne i popularne pnącza - powojniki (za wyjątkiem tych, które kwitną na przełomie kwietnia i maja).

Drzewa i krzewy, które nadają się do cięcia w fantazyjne i geometryczne kształty:

Bukszpany, grab pospolity - aby utrzymać nadany kszatałt należy ciąć go systematycznie.

Których drzew i krzewów nie należy ciąć wcale:

Nie należy ciąć drzew iglastch tworzącaych równy pień takich jak świerk czy jodła. Większość drzew iglastych ma ładny pokrój a interwencja może tylko roślinę oszpecić i spowodować, że zacznie rosnąć na boki. Nie tnie się również różaneczników i azalii, kalmii, magnolii, kaliny,oczarów omszonych, wawrzynków wilczełyko, perukowców podolskich oraz sumaka octowca. Przycina się w ostateczności pędy uszkodzone - należy to zrobić wczesną wiosną - w marcu.
Nie wymaga przycinania mahonia pospolita, choć często się ją wykorzystuje do wiązanek ale też cięcie jej nie przeszkadza.

 
Prawidłowa technika cięcia cieńszych pędów

 
Cięcie krzewów kwitnących wiosną

 
Cięcie krzewów kwitnących latem

Winogron

Winogrona do ogrodu: jakie wybrać, jak sadzić

Winogrona z własnego ogrodu, do zrywania prosto z krzaka, słodkie i soczyste, są marzeniem wielu osób.

• winorośl,
 
• winogrona,
 
• odmiany,
 
• uprawa,
 
• wino

W dobrze nasłonecznionych miejscach tworzy gęstwinę pędów i rodzi słodkie winogrona.

Posadzona wokół pergoli lub altan wpuszcza do ich wnętrza delikatne, rozproszone światło.

Winorośl to nie tylko smaczne owoce, ale też ozdoba elewacji.

Winorośl należy do roślin uprawianych od najdawniejszych czasów. Rodzi jedne z najsmaczniejszych owoców. Dostarcza surowca do produkcji najbardziej szlachetnego trunku: wina. Można ją uprawiać w Polsce.

Winogrona do zrywania prosto z krzaka, słodkie i soczyste, są marzeniem wielu osób. W naszym kraju wydaje się jednak mało realne wyhodowanie w ogródku winogron, które przypominałyby owoce pochodzące z cieplejszych rejonów świata. Nic bardziej mylnego – jest sporo odmian, które smakiem i wyglądem wcale im nie ustępują. Zaletą winorośli jest to, że do wzrostu potrzebuje niewiele miejsca, można ją więc uprawiać także na bardzo małej działce, a nawet w pojemniku. Wiele odmian, zwłaszcza o granatowych owocach, jesienią przebarwia się na różne odcienie czerwieni, bordo i żółci. Winorośl jest długowieczna; zaczyna owocować już w trzecim roku po posadzeniu, i tak przez następne dziesiątki lat.

Jakie winogrona?

• Deserowe. Odmiany, które należą do tej grupy, rodzą duże owoce zebrane w okazałe grona (ich masa osiąga często ponad 1 kg). Są bardzo smaczne – słodkie, o gęstym i chrupiącym miąższu oraz delikatnej skórce. Nie nadają się do obsadzania wysokich pergoli, ale można je wykorzystać jako ozdobę murów i sadzić przy podporach zamocowanych do ścian budynków. Zwykle jednak uprawia się je w sposób tradycyjny – przy drutach rozpiętych między słupkami osadzonymi w gruncie. Wtedy można z nich tworzyć ażurowe przepierzenia dzielące ogród na części. Wymagają troskliwej pielęgnacji. Przede wszystkim muszą być systematycznie, każdego roku cięte, bo tylko wtedy ich owoce są dorodne. Choć odmiany przystosowane do naszego klimatu wytrzymują mróz od -20 do -25°C, przed nadejściem zimy należy je okryć, gdyż mroźny wiatr uszkadza pąki kwiatowe. Niektóre odmiany – na przykład Agat Doński, Aurora, Einset, Iza Zaliwska, Reform – trzy lata po posadzeniu w ogrodzie są na tyle mrozoodporne, że mogą zimować bez okrycia.
• Deserowo-winne. Odmiany te od typowo deserowych różnią się tym, że są znacznie bardziej soczyste, co sprawia, że doskonale nadają się nie tylko do jedzenia na surowo, ale też na soki i domowe wina (do wyrobu wina najlepsze są: Bianca, Medina, M. Foch, Regent, Rondo, Sevar, Sibera). Ich owoce są mniej dorodne, ale również bardzo smaczne. Wiele z nich jest odpornych na choroby. Uprawia się je podobnie jak odmiany deserowe.
• Altanowe. Odmiany tej grupy charakteryzują się zdrowym i ładnym ulistnieniem oraz tym, że są odporne na mróz (bez uszczerbku wytrzymują spadek temperatury do -28, a nawet -32°C) i choroby. Nie muszą być cięte co roku. Największą ich zaletą jest to, że można je sadzić przy pergolach i innych wysokich podporach. Doskonale nadają się do obsadzania altan i jako delikatne ażurowe zadaszenie tarasu. Ich owoce nie są tak smaczne jak odmian deserowych, ale są również słodkie i soczyste. Nadają się na przetwory – przede wszystkim na soki i galaretki, ponieważ zawierają dużo pektyn. Owoce mogą długo wisieć na krzaku, niegroźne im są nawet jesienne przymrozki. Najsmaczniejsze owoce mają Konkord Rosyjski i Svenson Red.

Gdzie sadzić winorośl?

Winorośle są ciepłolubne. Najlepiej rosną w dobrze nasłonecznionych miejscach, które łatwo się nagrzewają, na przykład przy południowych ścianach budynków i ogrodzeń. Dobre są miejsca zaciszne i osłonięte od wiatru. Szczególne wymagania mają odmiany deserowe, które nie są zupełnie odporne na mróz.

Jaka ziemia dla winorośli?

Winorośle nie mają specjalnych wymagań, jeśli chodzi o glebę, i łatwo przystosowują się do środowiska, w którym rosną. Dlatego wystarczy im przeciętna ziemia ogrodowa. Dobrze rosną w przepuszczalnej i piaszczystej glebie, która wiosną szybko się nagrzewa. Jedynie podmokłe podłoże nie jest polecane do uprawy tych roślin; wcześniej trzeba je zdrenować.

Jak sadzić winorośl?

• Rośliny. Najlepiej kupować je w pojemnikach, bo przyjmują się lepiej niż sadzonki wykopywane z gruntu. Wybierając je, należy zwrócić uwagę na to, by liście były zdrowe i intensywnie zielone, bez plam i innych oznak chorób lub obecności szkodników. Sadzonka powinna mieć około 50 cm wysokości. Jeśli rośliny będą sadzone pod koniec lata, muszą mieć zdrewniały pęd do wysokości co najmniej 10 cm. To sprawi, że lepiej przezimują. Także rośliny kupowane wczesną wiosną w stanie bezlistnym powinny mieć zdrewniały pęd z nabrzmiałymi pąkami.
• Termin. Sadzonki z liśćmi sprzedawane w pojemnikach można sadzić od połowy maja do października. Sadzonki wykopywane z ziemi (w stanie bezlistnym) można sadzić jesienią – od października do nadejścia mrozów – lub wiosną – po rozmarznięciu gleby, jednak nie później niż w pierwszych dniach maja.
• Miejsce. Należy wykopać dół średnicy i głębokości 40 cm, a następnie wypełnić go żyznym podłożem lub ziemią ogrodową wymieszaną pół na pół z dobrze rozłożonym kompostem. W tak przygotowanym miejscu można sadzić winorośl, zachowując między sadzonkami odstęp 100-150 cm.
  Po posadzeniu roślin przez trzy lata należy je zabezpieczać przed mrozem, obsypując ziemią. Powinno się tak postępować ze wszystkimi odmianami winorośli, nie tylko deserowymi.

Datury

Informacje ogólne

Opis: Datury inaczej zwane bieluniami, należą do rodziny psiankowatych. Jest to roślina silnie rosnąca, dorastająca w zależności od odmiany od 2 do 4-5 m, a nawet do kilkunastu metrów. Cechą charakterystyczną dla większości tych roślin są duże kwiaty kształtu lejkowatego, trąbkowatorurkowatego, pojedyncze lub pełne, które datura dostaje po drugim rozwidleniu pędów. Bielunie jednoroczne mają kwiaty mniejsze od 15 do 20 cm, skierowane pionowo w górę. Natomiast wieloletnie mają kwiaty do 50 cm długości, pochylone lub zwisające. Są to rośliny powtarzające kwitnienie, a przy każdym z kwitnień obsypane są kilkadziesięcioma kwiatami. Liście datur są duże, jajowate, ciemnozielone. Są one trujące i niewolno spożywać żadnej części rośliny!

Pochodzenie: Pochodzi z tropikalnych rejonów Ameryki Południowej, Azji południowej i Afryki.

Okres kwitnienia: Kwitnie od lipca do października.

Wymagania: Wymaga stanowiska słonecznego i lekko zacienionego, osłoniętego od wiatru. Nadmierna nasłonecznienie może skrócić okres kwitnienia. Datury lubią glebę próchniczną, zasobną w składniki pokarmowe, przepuszczalną i szybko nagrzewającą się. Spód donicy dobrze jest wyłożyć 2 do 5 centymetrową warstwą drenażową żwiru gruboziarnistego lub keramzytu w celu dostarczenia dostatecznej ilości powietrza korzeniom rośliny i zapobiegnięcia zalegania w nich wody.

Pielęgnacja

W okresie lata roślin nie można przetrzymywać w domu. Można wysadzać je do gruntu, zarówno z doniczką jak i bez. Niektórzy w takich przypadkach stosują kosz plastikowy.

Przesadzanie. W ciągu roku rośliny młode należy przesadzać kilkakrotnie, za każdym razem do większej doniczki. Najlepiej przesadzać wtedy, gdy bryła ziemi jest dobrze przerośnięta przez system korzeniowy albo, kiedy liście zaczną zmieniać kolor z intensywnej zieleni na jasnozielony. Datury, które były często przesadzane i prawidłowo nawożone mogą osiągać w ciągu roku od 1,5 do 2 m wysokości i wydawać wiele kwiatów.

Rośliny te mają bardzo bogate ulistnienie, przez co w czasie upałów tracą dużo wody. Wyrośnięta 2-3 letnia roślina potrzebuje dziennie 10-15 litrów wody. Bielunie lubią stałą wilgoć, ale nie powinny stać w wodzie. Najlepiej podlewać roślinę kilka razy dziennie, wodą ostaną o temperaturze otoczenia i nie zraszać, bo może to doprowadzić do gnicia kwiatów i liści. Na brak wody darura reaguje gwałtownym więdnięciem.

Przycinanie. Datur wieloletnich nie należy ciąć w pierwszym roku uprawy, ponieważ osiągają wzrost zaledwie 60-100 cm. W kolejnych latach rośliny te trzeba przycinać raz lub dwa razy w roku. Pierwszy raz późną jesienią, gdy wchodzą w okres uśpienia, w celu przygotowania ich do zimowania. Pędy należy skrócić o 1/4- 1/3 długości. Drugi raz, czyli wczesną wiosną w momencie wypuszczania młodych listków, robimy tzw. cięcie korekcyjne. Wtedy widać, które pędy są zdrowe, a które uschły lub zgniły. Należy je wtedy uciąć do zdrowego miejsca.

Nawożenie. Datura jest rośliną wymagającą intensywnego nawożenia. Młode bielunie wystarczy posadzić w podłożu uniwersalnym czy w ziemi kompostowej i aż do przesadzenia nie trzeba ich nawozić. Starsze okazy trzeba obficie nawozić, zwłaszcza w okresie pełnej wegetacji. Można do tego zastosować roztwór Florowitu z wodą do podlewania dając 50 ml roztworu na 10 l wody. Można także zastosować do podłoża nawozy wolno rozkładające się w glebie jak Azofoska czy Osmocote w celu zabezpieczenia rośliny na dłuższy okres czasu.

Począwszy od maja rozpoczynamy nawożenie. Pojawienie się odbarwień liści jest objawem braku nawozu. Od sierpnia należy ograniczyć nawóz, a od września zaprzestajemy go zupełnie, aby rośliny mogły wejść w okres spoczynku.

Zimowanie. Datury do zimowych kwater należy przenieść tuż przed przymrozkami. W jasnym pomieszczeniu przez jakiś czas będą jeszcze kwitły, wówczas trzeba ograniczyć podlewanie. W listopadzie należy przyciąć wierzchołki i przenieść do chłodniejszego pomieszczenia. Rośliny rosnące w gruncie wykopujemy i przycinamy im końce korzeni oraz gałęzi. Karpę sadzimy w dużym pojemniku i obsypujemy torfem.

Jeżeli datury będą zimować w temperaturze 5-8oC to może to być pomieszczenie ciemne. Jeśli temperatura jest troszeczkę wyższa musi to być pomieszczenie widne. Kiedy datury zimują w temperaturze powyżej 10oC, słabiej kwitną. Od czasu do czasu należy roślinę podlać.

Wiosna. Zwykle w marcu kończy się spoczynek. Wówczas rośliny trzeba wynieść do jasnych i chłodnych pomieszczeń, przesadzić do większych donic, skrócić i rozpocząć regularne podlewanie. Po około 3-4 tygodniach rośliny zasilamy nawozem do roślin o ozdobnych liściach z uwagi na pobudzający wzrost azot. W maju datyry przynajmniej przez tydzień hartujemy i po minięciu obawy przymrozków pozostawiamy na wolnym powietrzu.

Zastosowanie: Roślina dobrze prezentuje się na tarasach, balkonach i ogrodach.

Szkodniki żerujące na daturach

Datura może być opanowana przez mszyce i przędziorki, co możemy stwierdzić odlądając spodnią stronę liści. Na małych roślinach szkodniki można usunąć mechanicznie, szczotką bądź pędzlem. Można także zastosować przemywanie wodą z dodatkiem płynu do naczyń. Duże rośliny opryskujemy środkami chemicznymi takimi jak Danitol, Karate, Decis czy Torque.

zakładanie trawnika

Trawnik jest to powierzchnia pokryta zwykle niską trawiastą roślinnością. Powinien charakteryzować się jednolitością, gładkością oraz intensywnym zabarwieniem. Jest to dobre miejsce do wypoczynku na świeżym powietrzu. Często stanowi punkt centralny ogrodu, na którym tętni życie, bądź panuje błogi spokój. Uporządkowana powierzchnia trawnika wprowadza ład i harmonię oraz sprawia, że sąsiadujące z nim rośliny i architektura nabierają jeszcze bardziej atrakcyjnego wyglądu. Posiadanie równo przystrzyżonego i zadbanego trawnika jest dumą nie jednego właściciela ogrodu

Obecnie w sklepach ogrodniczych jest bardzo duży wybór gotowych mieszanek traw. Na opakowaniu powinna być informacja na jakie trawniki dana mieszanka jest przeznaczona i jaka jest zalecona dawka siewu. Orientacyjna wydajność mieszanki traw gazonowych to
30-40 m2 z 1 kg

Zakładanie trawnika

I Prace wstępne
1. Porządkowanie terenu.
Pierwsze czynności, które musimy wykonać na terenie przeznaczonym na trawnik to prace porządkowe. Należy pozbyć się wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń po budowie typu: gruz, cegły, wapno, kamienie. Pozostawienie takich odpadów ma niekorzystny wpływ na glebę i rośliny. Często po wykonaniu odgruzowania ,,odsłania” się teren. Wtedy to możemy zaobserwować w jakim stanie jest nasza gleba. Czy wymaga odchwaszczenia, wyrównania, czy też nawiezienia żyźniejszej warstwy ziemi.

1. Odchwaszczanie
Jeżeli mamy teren zachwaszczony uciążliwymi chwastami takimi jak: łopian, mniszek, ostrożeń itp., to powinniśmy wykonać zabieg odchwaszczania. Gdy wymienione chwasty występują w znacznych ilościach dobrze jest zastosować z wyprzedzeniem 1 m-ca oprysk herbicydami np. Roundup lub Klinik, Avans, itp. Są to preparaty o totalnym działaniu i jak do tej pory najskuteczniejsze środki na chwasty. Gdy natomiast mamy pewne zadarnienie, którego nie chcemy się pozbyć a wśród nich uciążliwe chwasty to stosujemy najmniejszą z zaleconych dawek tego preparatu lub stosujemy punktowe niszczenie chwastów.

2. Wyrównywanie terenu.Przy zakładaniu trawnika ważne jest, aby powierzchnia terenu była odpowiednio wyprofilowana. Najpierw dobrze jest przyjrzeć się terenowi. Przeanalizować co chcemy usunąć, a co zostawić. Zdarza się, że mamy na terenie drzewa, których chcemy się pozbyć lub pniaki po drzewach. Po usunięciu ich powstają doły, które musimy umiejętnie uzupełnić. Zasypujemy je ziemią, a następnie udeptujemy i zalewamy wodą. Czynności powtarzamy do momentu, aż ziemia będzie wystawała na ok. 2cm ponad teren. Przed wyrównywaniem terenu powinniśmy zdjąć warstwę ziemi urodzajnej. Przeciętnie jest to warstwa 5- 30cm. Po wykonaniu tej czynności wyrównajmy podglebie. Trzeba pamiętać, aby zachować odpowiednie spadki terenu ok. 5% w wybranych płaszczyznach. Spadki te nie mogą być skierowane w stronę budynków, gdyż to grozi zalewaniem lub zawilgoceniem. Na tak przygotowany teren rozkładamy warstwę uprzednio zdjętej ziemi.

II. Przygotowanie gleby.Przygotowanie gleby jest bardzo istotne, ponieważ decyduje o późniejszych sukcesach w uprawianiu roślin. Wartość gleby zależy od:
- zawartości materiałów próchnicznych;
- składu mechanicznego;
- odczynu gleby;
- porowatości.
Odczyn gleby możemy ustalić sami za pomocą pechametru, który kupujemy w centrum ogrodniczym. Ph dla traw powinno wynosić od 5,5- 6,5. Poniżej konieczne jest wapnowanie gleby. Jest to zabieg , który przede wszystkim działa odkwaszająco na glebę, przyśpiesza rozkład próchnicy, wspomaga wykorzystanie fosforu oraz aktywizuje potas. Do odkwaszenia trawników stosujemy nawozy wapniowo- węglanowe lub wapniowo- magnezowo- węglanowe, ale te muszą być dokładnie rozdrobnione. Wapń przemieszcza się dość wolno w glebie należy wapnować trawniki co 3- 4 lata. Wapnowanie wykonujemy wczesną wiosną lub na jesień. Nawozy wapniowe mieszamy staranie z glebą.

1. Użyźnienie gleby.Użyźnienie gleby polega na utworzeniu urodzajnej warstwy ziemi, która przepuszcza nadmiar wody i jest elastyczna. Zwróćmy szczególną uwagę na to, aby ziemia, którą będziemy przywozić była wolna od chwastów.

2. Zakładanie instalacji wodnej.
Przy zakładaniu trawnika trzeba zastanowić się nad sposobem nawodnienia. Wszystko zależy oczywiście od wielkości trawnika i naszych możliwości finansowych. Zapotrzebowanie na wodę uzależnione jest od:
- warunków klimatycznych;
- struktury warstwy nośnej i podłoża;
- rodzaju i funkcji trawnika;
- gatunków i odmian traw;
- częstotliwości korzenia.
Nawadnianie może być wykonywane w różny sposób. Najczęściej stosuje się 3 podstawowe metody:
1. Rozpylanie w postaci kropel wody nad powierzchnią trawnika- zraszacze.
2. Nawilżenie powierzchniowe- system węży z otworami, ułożonych na powierzchni trawy.
3. Podpowierzchniowe- płytko zakopane węże.
Do najprostszych sposobów należą: wąż i konewka. Jednak ta metoda może okazać się męcząca i nie zbyt skuteczna zwłaszcza przy dużych powierzchniach. 
Bardziej sprawdzone i skuteczne okazuje się użycie zraszaczy:
- wahadłowych- rozprowadzenie wody za pomocą dysz, przydatny na powierzchniach prostokątnych;
- pulsacyjnych- skokowe przesuwanie strumieni wody, sprawdza się na powierzchniach > 50m2;
- statycznych- równomiernie rozprowadza wodę, dobry do małych ogródków;
- obrotowych- prosty, dobry do małych ogródków;
- wężowych- sprawdza się na długich prostokątnych powierzchniach.
Te sposoby nawadniania nie wymagają ingerencji przed założeniem trawnika.
Kiedy jednak posiadamy duży trawnik i mało czasu na podlewanie wtedy świetnie sprawdza się nawadnianie automatyczne. Decydując się na taki rodzaj nawadniania musimy już wcześniej zaplanować miejsce, w których zamontujemy samoczynnie wysuwające się zraszacze. Przed założeniem trawnika należy zakopać węże doprowadzające wodę. Działanie zraszacza teleskopowego polega na tym, że wysuwa się on z ziemi pod wpływem ciśnienia wody i chowa po zamknięciu jej dopływu. Innym chociaż dość drogim sposobem jest zastosowanie ,,pocących się węży”, zakopuje się je na głębokość 10- 15cm z których woda wypływa małymi otworami. Zaletą tej metody jest to, że nie ma strat parowania wody, dostarczana jest bezpośrednio do korzeni, działa już przy małym ciśnieniu. Wadą jest to, że woda musi być bez zanieczyszczeń chemicznych i biologicznych, gdyż może nastąpić zatykanie otworów.
Po wykonaniu wszystkich prac teren powtórnie wyrównujemy i wałujemy. Odczekujemy ok. 3- 4 tygodni, aby gleba osiadła po przeprowadzonych zabiegach.

3. Nawożenie przedsiewne.Gdy  ziemia dostatecznie osiądzie, należy ją przegrabić, a następnie wysiewamy nawozy o dużej zawartości fosforu, potasu i azotu. Najczęściej stosuje się gotowe nawozy typu polifoska, azofoska. Po wysiewie nawozów należy bezwzględnie i staranie wymieszać je z glebą np. poprzez grabienie.
Nawożenie przedsiewne możemy wykonać również podczas mieszania komponentów warstwy urodzajnej ziemi. Trzeba jednak pamiętać, że dotyczy to nawozów fosforowych i potasowych. Nawozy azotowe stosuje się bezpośrednio przed siewem nasion.
Dawki nawozów stosujemy według zaleceń, które otrzymaliśmy ze stacji Chemiczno- Rolniczej.

4. Wałowanie.Po przedsiewnym nawożeniu przygotowujemy ziemię do wysiewu nasion. Przygotowanie rozpoczynamy od przeprowadzenia wałowania. Jest to zabieg, który ma na celu wyrównanie powierzchni oraz zagęszczenie gleby. Wałowanie wykonujemy specjalnym walcem do trawników. Powinno być one wykonywane raz w jedną, a raz w drugą stronę, a następnie po przekątnej. Aby sprawdzić, czy gleba dostatecznie osiadła wchodzimy na nią, jeżeli zostawiamy wgłębienie należy jeszcze wałować powierzchnię, aż stanie się ona twarda. Tak przygotowana gleba nadaję się do wysiewu nasion.

III Siew nasion
Wysiewanie nasion należy wykonywać w warunkach sprzyjających kiełkowaniu. Jeżeli zrobimy to w nieodpowiednim czasie narażamy nasiona na nierównomierne wschody. Może dojść do zasuszenia wykiełkowanych roślin, bądź nasiona mogą być wydziobane przez ptaki.
Trawniki wysiewamy:
- wiosną- koniec IV połowa V, gdy temp. 6°- 8°C.
- Późnym latem- koniec VIII początek IX.
Jak się okazuje ten drugi termin siewu jest korzystniejszy, ponieważ:
1. gleba jest już dostatecznie ogrzana;
2. nie ma ryzyka wystąpienia przymrozków;
3. występuje więcej opadów, co sprzyja kiełkowaniu.
Trzeba pamiętać, aby nie przesuwać zbyt długo terminu wysiewu traw, gdyż wykiełkowana trawa musi mieć czas na przygotowanie się do zimy. Bezpośrednio przed siewem glebę spulchniamy za pomocą grabi na głębokość 2- 3cm. Ziemia powinna być wilgotna, ale tak by nie przyklejała się do narzędzi. Optymalna głębokość siewu wynosi 0.5- 1.5cm.
Wysiewać możemy:
1. Ręcznie- na krzyż, całość powierzchni trawnika dzielimy na sektory i każdy sektor wysiewamy osobno.
2. Mechanicznie- siewniki, również na krzyż.
Po wysiewie nasiona przykrywamy ziemią grabiąc je sprężystymi grabiami, a następnie wałujemy glebę ( w celu dociśnięcia nasion do podłoża). Używamy do tego wału o masie 75- 100kg.
Po wałowaniu konieczne jest podlewanie trawnika zraszaczem drobnokropelkowym, aby nasiona nie zostały wypłukane.

IV. Pierwsze koszenie.Koszenie oddziałuje na wzrost i krzewienie się traw. W dużym stopniu decyduje o odporności na choroby i szkodniki.
Pierwsze koszenie wykonujemy, gdy trawa osiągnie wysokość 8- 10cm. Trzeba pamiętać, że nóż kosiarki musi być bardzo ostry, aby rany po cięciu były jak najmniejsze

Begonie

• Pora kwitnienia: kwitnie jesienią, kwitnie latem, kwitnie wiosną
• Barwa kwiatów: różowe, pomarańczowe, białe (beżowe, kremowe), czerwone
• Barwa liści/igieł: zielone
• Stanowisko: półcieniste
• Wilgotność: gleby średnio wilgotne
• pH gleby: gleby obojętne
• Rodzaj gleby: piaszczysto-gliniaste, żyzne
• Mrozoodporność: brak mrozoodporności
• Osiągana wysokość: 0,5 do 1m
• Zastosowanie: szklarnie, ogrody zimowe, mieszkania, balkony i tarasy, na cmentarze
• Podstawowe walory: ozdobne liście/igły, ozdobne kwiaty

Opis: Begonie bulwiaste to rośliny wieloletnie tworzące bulwy. Rośliny objęte tą nazwą powstały w wyniku krzyżowania licznych gatunków pochodzących z Ameryki Południowej. Ze względu na cechy morfologiczne begonię bulwiastą podzielono na 3 grupy. Są to: begonia bulwiasta wielkokwiatowa, begonia bulwiasta drobnokwiatowa i begonia o zwisłych pędach. Pierwsza z nich Begonia x tuberhybrida grandiflora odznacza się silnym wzrostem i dużymi pojedynczymi, półpełnymi lub pełnymi kwiatami o średnicy nawet do 25 cm. Skala barw obejmuje odcienie od różowych dociemnoczerwonych, białych poprzez żółte i pomarańczowe. Płatki mogą być jednobarwne, marmurkowe o gładkich, postrzępionych lub karbowanych brzegach. Rośliny kwitną obficie od maja do późnej jesieni. Begonie te wyrastają do wysokości i szerokości 75 cm. Sadzić je można na kwietnikach, rabatach, w pojemnikach, skrzynkach balkonowych oraz w doniczkach jako kwiaty do ozdoby wnętrz.

Wymagania: Begonie bulwiaste zimą przechodzą okres spoczynku. Przenosimy je w miejsce chłodne ale zabezpieczone przed mrozem. Przechowujemy  wysuszone w suchym piasku lub trocinach. Sadzimy  na rabatach gdy minie niebezpieczeństwo mrozów. Wybieramy stanowiska osłonięte od wiatru jak i zabezpieczone przed pełnym słońcem w ciągu dnia. Odmiany pełne, wielkokwiatowe mogą ucierpieć od długotrwałych deszczy, dlatego w mniejszym stopniu nadają się do wysadzania na rabatach. Wymagają ziemi próchniczej, przepuszczalnej ale zatrzymującej wodę.

Rozmnażanie: Przez podział bulwek wczesną wiosną i sadzenie ich w pojemnikach okryte 2-3 cm warstwą próchnicznej ziemi. Chronimy je od mrozu i obficie podlewamy. Rośliny można też posadzić w maju od razu w miejscu, w którym mają kwitnąć. Można je także rozmnażać z sadzonek.

Szkodniki i choroby: Begonie atakowane są przez szarą pleśń i mączniaka prawdziwego. Ze szkodników wymienić należy opuchlaki i wełnowce

Żywopłot

Buxus sempervirens

Bukszpanowy żywopłot jest praktycznie niezniszczalny. Bukszpan jest bardzo łatwy do przycinania i można go formować w dowolne kształty. Coraz częściej wykorzystywany jest w nowoczesnych ogrodach. Dzięki nim każdy ogród zyska bajkowy urok i oryginalny wygląd. Dostarczamy 10 sztuk sadzonek w podręcznym "koszyku". Z dziesięciu sadzonek otrzymają Państwo dwa metry gęstego żywopłotu. W ciągu jednego roku bukszpan wzrośnie o około 20-30 cm